home

Grodzisko i Kirkut Żydowski - 10.05.2012

2011/2012
Wprowadził Administrator (admin) dnia 31.05.2012
Wydarzenia >> 2011/2012

Grodziska są to najstarsze pamiątki i ślady państwowości polskiej. Są to ślady po dawnych grodach. Grody te pełniły następujące funkcje:

 - siedziby możnowładców,

  -funkcje administracyjne,

  -utrzymanie ładu i bezpieczeństwa publicznego,

  -ściąganie renty naturalnej (zboże, skóry, miód, wosk, len, konopie, owoce runa leśnego),

-zapewnienie bezpieczeństwa karawanom kupieckim,

-pomoc karawanom przy przeprawach.

Mało który uczeń Gimnazjum w Stawiskach wie, że w naszym regionie jest sporo grodzisk - w Nowogrodzie, w Wiźnie, w Małym Płocku, w Czerwonem, w Stawiskach i wielu innych miejscowościach.

Aby na własne oczy zobaczyć dawny gród w Stawiskach, leżący ok. 800m od obecnego miasteczka, uczniowie klasy III A wybrali się na penetrację terenu pod przewodnictwem nauczycielki Pani Krystyny Gąsiewskiej.

Z tablicy usytuowanej przy szosie łomżyńskiej dowiedzieliśmy się, że gród ten odpierał ataki Jaćwingów, Prusaków, łitwinów i Krzyżaków. Po pokonaniu drogi polnej i przeszkody w postaci pokrzyw dotarliśmy do grodziska. Czuliśmy się prawdziwymi odkrywcami, stojąc nas zczycie wałów zbudowanych z kamieni i przysypanych ziemią. Bujna roślinność porastająca wały, czyni je jeszcze niższymi. Grodzisko ma postać wzniesienia i zajmuje przestrzeń o średnicy ok. 40m i powierzchni ok. 13 arów. Grodzisko wpisane jest do rejestru zabytków dawnego województwa białostockiego, obecnie podlaskiego w 1968 roku.

Po przeniesieniu grodu na teren obecnych Stawisk, o grodzisku stopniowo zapomniano.Powiadano, że tam straszy, mało więc kto zapuszczał się w tamto miejsce. Drewniane bale spróchniały i nie pozostawiły śladu. W XVIII wieku właściciel Stawisk wyznaczył to miejsce na kirkut, czyli cmentarz żydowski. Żydzi używali dużych głazów narzutowych wyciągniętych z wału i wykonywali macewy. Bogatych Żydów chowano w centrum grodziska, o czym świadczy odnalezienie przez nas 9-u nagrobków. Biednych Żydów chowano poza wałami, lecz tam nie próbowalismy dotrzeć ze względu na bujną roślinność i grzązki teren. Przyroda w tym miejscu jest przepiekna, świeża i soczysta, a pachnące bzy i śpiewające ptaki tworzyły niesamowity nastrój. Czekaliśmy, aż w wodzie pojawią się bobry, ale one widocznie uznały nas za intruzów i pochowały się. Za to obejrzelismy dzieło ich zniszczenia - tamy, które zachwiały równowagę wodną w tym terenie. Dowiedzieliśmy się, że klika lat temu wody tej bezimiennej rzeczki wymyły czaszki i kosci pochowanych tu Żydów.

 Po zrobieniu wielu zdjęć, bogatsi o wiedzę i wrażenia estetyczne, wyruszyliśmy w kierunku cmentarza parafialnego.

Przekraczając historyczną bramę, dowiedzieliśmy się w jaki sposób został założony ten cmentarz w 1903 roku, czyli w roku powołania parafii Stawiski. Pani pokazała nam najstarsze i najpiękniejsze nagrobki, które sfotografowała na pamiątkę. Powiedziała nam również, że odniosła bardzo pozytywne wrażenie, jeśli chodzi o wygląd cmentarza. Widzieliśmy kilka nagrobków w miejscu pochówku osób zasłużonych dla Stawisk oraz związanych z tym miastem. Szczególnie ujęła nas zbiorowa mogiła Nieznanych Żołnierzy Wojska Polskiego oraz członków Obrony Narodowej, którzy byli uczniami w Szkole Podstawowej w Stawiskach. Zginęli oni 7 IX 1939 roku na mostku na rzece Dzierzbi. Dobrze jest znać nazwiska naszych bohaterskich rówieśników: Chodnicki Antoni, Rutkowski Zygmunt, Piątkowski Mieczysław. Do niedawna na tej mogile znajdowały się jeszcze hełmy. Pani zwróciła naszą uwagę na fakt zaginięcia tabliczki na grobie byłego kierownika szkoły Juliana Dobrosława Rojewskiego. Szkoda, że płynąca czas pozostawił swój ślad na historycznym, kamiennym ogrodzeniu, które wymaga naprawy.

Wycieczka historyczna wzbogaciła naszą wiedzę z historii regionalnej. Niech żałują ci, którzy nie byli.

Klasa III A

Ostatnio zmieniony: 30.01.2016 at 8:52 PM

Powrót